Partners at Work B.V.

Hooftlaan 1
1401 EA te Bussum
The Netherlands

Routeplanner

Tel: +31 (0)35 6940425

info@partnersatwork.nl

Pensioenfondsen – mensen maken het verschil

Informatieve lunchbijeenkomst partners at work over veranderende governance bij pensioenfondsen

 

Mensen maken het verschil

In een rondetafeldiscussie werd kennis uitgewisseld over de vele en ingrijpende consequenties die de nieuwe wet Versterking Pensioenfondsbestuur heeft. Tussen bestuurders en directieleden van uitvoeringsorganisaties en pensioenbureaus alsmede toezichthouder DNB, ontstond een boeiend debat over wat er nu eigenlijk op de sector afkomt.

En dat tot tevredenheid van Arnout Korteweg en Ingrid Reichmann van Partners at Work, die de bijeenkomst organiseerden en het belang van kennisdelen hoog in het vaandel voeren. Inhoudelijk stonden de vijf bestuursmodellen in de nieuwe wet centraal waaruit ieder pensioen-fondsbestuur het meest passende moet kiezen. Olaf Sleijpen, als divisiedirecteur binnen DNB verantwoordelijk voor de divisie die toezicht houdt op de pensioenfondsen, opende met de relativerende voorzet dat het “primair van belang is dat de governance deugt.” Daarbij moeten voldoende checks and balances aanwezig zijn en moeten besturen voldoen aan de eisen voor de geschiktheid van bestuurders en interne toezichthouders.

 

Het toezichthoudend proces wordt geen afvinkoperatie

Wat steeds essentieel is in de beoordeling van de toezichthouder, is dat pensioenfondsbesturen een goede motivatie hebben voor de keuzes die ze maken. “Het toezichthoudend proces door DNB zal dus zeker geen ‘afvinkoperatie’ zijn, maar ruimte bieden aan het verhaal dat achter iedere keuze schuilgaat en dan met name achter keuzes die eventueel afwijken van het keuzekader dat de wetgever heeft gepresenteerd”, aldus Sleijpen.

Dat kader behelst vijf bestuursmodellen, het paritaire, onafhankelijke, paritair gemengde, onafhankelijk gemengde en omgekeerd gemengde bestuur. De meningen zijn verdeeld over de meerwaarde van onafhankelijke externen in een bestuur. Volgens sommigen gaat daar de professionaliteit en onafhankelijkheid van een bestuur beslist door omhoog. Anderen vinden dat er al voldoende professionaliteit en expertise in huis is om te blijven besturen met   bestuurders uit de eigen organisatie. Ook wordt aangevoerd dat onafhankelijkheid van externe bestuurders zich mogelijk moeizaam verhoudt tot het benodigde draagvlak onder de stakeholders, die toch uiteindelijk de risico’s van genomen bestuursbeslissingen dragen.

Netwerkbijeenkomst-pensioenfondsen

 

Waarmee het gesprek zich naar een wezenlijk element voor een goede modelkeuze bewoog, namelijk draagvlak. Uiteraard kan de medezeggenschap van een belanghebbenden orgaan vertragend werken op besluitvorming. Maar algemeen vond men dat, zeker wanneer je de besluitvorming bij onafhankelijke bestuurders neerlegt die geen uiteindelijk risico lopen, het essentieel is dat stakeholders invloed kunnen blijven uitoefenen.

 

In één opzicht blijft de oude wet gelden: het zijn de mensen die het verschil maken

Modellen zijn slechts gemankeerde weergaven van de werkelijkheid, merkte Korteweg op. Het was zijn opmaat naar een discussie over de individuele kwaliteiten van bestuurders. Men is het erover eens dat die kwaliteiten uiteindelijk bepalender zijn voor het goed functioneren van een bestuur dan het gekozen model ‘an sich’. Of, zoals een deelnemer het kernachtig formuleert: “Met verkeerde mensen die een verkeerde werkwijze volgen, werkt geen enkel model”.

De term ‘deskundigheid’ heeft de toezichthouder DNB in haar richtlijnen vervangen door het kwaliteitscriterium ‘geschiktheid’ waar het de selectie van goede beleidsbepalers betreft. “Geschiktheid is een heel gelukkige term”, aldus een van de deelnemers. “Omdat het een uitstekend criterium is om te zien of iemand, ondanks zijn of haar indrukwekkende competenties, ook werkelijk de juiste persoon is om een specifieke bestuursfunctie in te vullen. De vraag welke deskundigheid en competenties gevraagd worden, kan namelijk alleen in de context van de vacature en het daarbij behorende bestuursteam worden beantwoord”.

 

Capabele bestuurders komen uit de verf in een sterk team

De kracht van het bestuursteam komt per saldo voort uit de manier waarop bestuursleden elkaar in kennis en competenties aanvullen. Zeker de varianten van het one tier board model zullen veel assessments opleveren, wordt nog opgemerkt. “Daarin kan iemand immers het ene moment nog als uitvoerend bestuurder binnen een bestuur functioneren en het andere moment als toezichthoudend bestuurder. Het vergt een gedegen assessment traject om in dat dynamische model geschiktheid vast te stellen.”

De toezichthouder rondde af met een advies. “Begin op tijd en denk dus tijdig na over de praktische consequenties van de Wet Versterking Pensioenfondsbestuur voor het eigen fondsbestuur. Er komen namelijk nog veel meer complexe onderwerpen op tafel die je als bestuursteam zult moeten behandelen.”

“Misschien is wat dat betreft de voorliggende governance discussie een goede oefening in teamwork”, besloot Korteweg. Waar Reichmann nog aan toevoegde, “dat Partners at Work als ervaren specialist met tien jaar ervaring in de financiële sector, uitstekend in staat is om als partner van het pensioenfonds de geschikte bestuursleden te selecteren”.